Nieuws

Onderzoek

Met (veel) financiële steun van de voormalige gemeente Eemsmond heeft Johanna van der Werff, voormalig directeur van het architectuurcentrum van Amersfoort, de opdracht uitgevoerd om te onderzoeken of een architectuurcentrum in het voormalige raadhuis van Berlage te Usquert een goede invulling van dat iconische gebouw is. 

Het onderzoek is inmiddels afgerond en de conclusies zijn getrokken.


Conclusies van het onderzoek

Leegstand Berlagehuis  Sinds eind 2015 staat het voormalige raadhuis leeg. Een alom ervaren uiterst ongewenste situatie. Een actief en levend, opengesteld Berlagehuis, met naam, uitstraling, identiteit en programma, zou een belangrijke ‘pull factor’ voor de noordelijke provincie kunnen zijn, onder meer voor toerisme en voor liefhebbers van monumentale architectuur, maar ook als een bijkomende vestigingsreden voor bedrijven of bewoners. Denk verder ook aan het ‘multiplyer effect’, het feit dat inkomens stijgen door de toename van bestedingen in de omgeving op het moment dat zich ergens een nieuwe (culturele) instelling vestigt. Een kleine gemeenschap als Usquert is gebaat bij ingebruikname van het centraal gelegen erfgoed: leegstand heeft gezien de schaal van het dorp grote impact.  Het valt in het bijzonder te betreuren dat het Berlagehuis, als belangrijk nationaal erfgoed van de landelijk én internationaal beroemde architect Berlage, functieloos is. Deze mening wordt overigens breed gedeeld. Niet alleen de Stichting Berlagehuis Usquert ziet leegstand als een groot afbreukrisico voor het gebouw, ook eigenaar Vereniging Hendrick de Keyser vindt de situatie ongewenst. Daarnaast dragen ook bestuurders van de gemeente Het Hogeland en de provincie Groningen het Berlagehuis een warm hart toe en vinden leegstand ongewenst. Overigens is het bij deze constateringen gebleven en is er tot op heden geen zicht op ingebruikname.  Dat is mede te betreuren, omdat de technische staat van leegstaande gebouwen achteruit gaat, iets wat bij monumentaal erfgoed als het raadhuis van Berlage te meer geldt. 

Provincie Groningen

Met de provincie Groningen is op ambtelijk niveau gesproken met Richard Veenstra, hoofd Afdeling Economie, Cultuur en Projectfinanciering. Veenstra is goed bekend met het raadhuis van Berlage en zich bewust van het belang ervan, ook voor de provincie. Hij erkent dat dat belang ook een zekere verplichting voor de provincie met zich meebrengt, om waar mogelijk een goede herbestemming van het gebouw en daarmee het behoud en de publieksfunctie ervan te ondersteunen.  

Ontwerpcultuur is een belangrijk issue voor de provincie en tot nu toe een ondergeschoven kindje. Ook plattelands- en dorpsvernieuwing zijn pluspunten, evenals het bevingsdossier en natuurlijk toerisme, indien verbonden met cultuur. 

Gemeente Het Hogeland

De gemeente Het Hogeland gaf, bij monde van wethouder financiën, ruimtelijke ordening, erfgoed, kunst & cultuur Eltjo Dijkhuis, desgevraagd  te kennen inderdaad verantwoordelijkheid ten aanzien van het raadhuis te voelen en het belang van een ‘levend’ Berlagehuis voor Usquert en de regio groot te vinden. Tegelijkertijd benadrukte Dijkhuis de kosten van exploitatie als gemeente niet alleen te kunnen dragen. Wel zegde Dijkhuis toe de verschillende gemeentelijke geldstromen, waaronder die voor monumentenzorg, leefbaarheid, wonen, welzijn en cultuur alsmede de ‘aardbevingspotten’, intern te zullen onderzoeken op beschikbaarheid.